Teka 32-33

Okładka Pressji

Wierzenia i praktyki katolików stanowią niemałe wyzwanie dla filozofii i antropologii. W tej tece przyglądamy się Eucharystii z najrozmaitszych perspektyw: antropologicznej, religioznawczej, socjologicznej, psychoanalitycznej, teologicznej, estetycznej, metafizycznej i historyczno-ideowej. Próbujemy przywrócić właściwe rozumienie rytuału, analizujemy posoborowe reformy liturgicznych, szukamy właściwej formuły sztuki sakralnej. Publikujemy obszerny blok z współczesnymi dyskusjami filozoficznymi o transsubstancjacji, ze sławnymi tekstami G.E.M. Ascombe i Michaela Dummetta na czele. W Krakowskim Kredensie rozmawiamy z Zbigniewem Warpechowskim, twórcą hasła awangardowego konserwatyzmu, publikujemy także tekst z archiwum mesjanisty Jerzego Brauna i dyskusję o ekonomii trynitarnej i dziesiątki recenzji. 

Cena teki: 25.00 zł
Koszt przesyłki: 4.00 zł
Kup E-book na woblink.com

Spis treści:

Adoracja     Pobierz plik

Rzeczywista obecność Chrystusa w Najświętszym Sakramencie jest skandalem, do którego jakoś się przyzwyczailiśmy. Czy jednak udział milionów Polaków w archaicznym rytuale nie jest frapującym wyzwaniem dla antropologii, psychologii i socjologii? Czy katolicka doktryna transsubstancjacji nie jest fascynującym wyzwaniem dla filozofii? To krótkie opowiadanie doskonale pokazuje, co skłaniało nas do zrobienia teki o mszy świętej. Wgapiamy się w ten blady krążek i staramy się coś z tego wszystkiego zrozumieć. 

Adam Leszkiewicz    

Semiotyka Eucharystii     Pobierz plik

Długi i dość skomplikowany tekst, łączący dwa zasadnicze wątki całej teki – antropologię kulturową i metafizykę liturgii. Teoria transsubstancjacji jest filozoficznym uzasadnieniem katolickiego fetyszyzmu. Katolicyzm bowiem – jak zauważył kiedyś Peter Kreeft (2005: 200) – bardziej przypomina religie afrykańskie niż współczesny skandynawski protestantyzm.

Paweł Rojek    

Nowa msza: rytuał czy antyrytuał? Reforma liturgiczna w świetle teorii Roya A. Rappaporta     Pobierz plik

Ważny głos religioznawcy w dyskusji o nowej i starej mszy. Reforma liturgiczna pogwałciła rytualny charakter liturgii. Nowa msza bywa niekiedy wręcz antyrytuałem. Tak przynajmniej wynika z zastosowania do liturgii teorii Roya Rappaporta.

Tomasz Dekert    

Polityka mszy     Pobierz plik

Schmitt, Mounier, Staniszkis i Ratzinger w jednym. Eucharystia jest po to, by łączyć ludzi i wskazywać im cel – przemianę rzeczywistości. Ite, missa est oznacza, że spełniona została Ofiara, ale też że rozpoczyna się nowa ofiara – na ołtarzu świata.

Jan Maciejewski    

Rytuał i nowa lewica. Historia pewnego nieporozumienia     Pobierz plik

Komentarz do Mszy Artura Żmijewskiego (zob. ilustracja na s. 111) staje się gorącym oskarżeniem całej antyrytualistycznej lewicy kulturowej. Amunicję podaje brytyjska antropolożka Mary Douglas.

Jakub Moroz    

Msza jako idea. Reformy liturgiczne i teoria rozwoju doktryny     Pobierz plik

Głos historyka idei. Kardynał John Henry Newman sformułował kryteria organicznego rozwoju idei. Czy msza święta w ostatnim półwieczu rozwija się według tych kryteriów?

Sebastian Gałecki    

Efekt ofiary. Hermeneutyka mszy świętej w perspektywie ponowoczesności     Pobierz plik

Bardzo trzeźwy i praktyczny tekst, wskazujący między innymi konkretne działania, które mogą hermeneutycznie zrównoważyć zwykle przeciwstawiane elementy uczty i ofiary we mszy świętej. Wszystko mamy w zasięgu ręki: Kanon Rzymski, kadzidło i woskowe świece.

Michał Koza    

Msza święta jako restytucja piersi. Refleksje psychoanalityczne     Pobierz plik

Już Carl Gustav Jung (2009) łączył mszę i psychoanalizę. Msza jako rytuał utraty i odzyskania obiektu pozwala radzić sobie z wpisaną w kondycję człowieka depresyjnością.

Jakub Przybyła    

Niedziela w Polsce. Badania socjologiczne uczestnictwa we mszy świętej     Pobierz plik

Dwaj socjologowie z UKSW przyglądają się praktykom polskich katolików. Nieco spadają u młodzieży.

Tomasz Wielebski     Mateusz J. Tutak    

Słowniczek liturgiczny     Pobierz plik

Kilka liturgicznych oczywistych oczywistości. Przy okazji: wiecie, czym różni się terrorysta od liturgisty? Z terrorystą można negocjować.

Karol Wilczyński     Dawid Gospodarek    

Adoracja i spekulacja. Wstęp do lektury Anscombe i Dummetta     Pobierz plik

Parę słów o autorach, kilka uwag o ich teoriach, garść anegdot, zaskakujące czasem świadectwa wiary.

Stanisław Ruczaj     Karol Kleczka     Marcin Suskiewicz    

O transsubstancjacji     Pobierz plik

Uczennica i przyjaciółka Ludwiga Wittgensteina tłumaczy co można, a czego nie można zrozumieć z tajemnicy Eucharystii. Broszurka z tym tekstem sprzedawana była w Wielkiej Brytanii za kilka pensów po kościołach.

Gertrude Elizabeth Margaret Anscombe    

Sens katolickiej nauki o Eucharystii     Pobierz plik

Niedawno zmarły wybitny brytyjski filozof formułuje nowoczesną interpretację katolickiej doktryny o rzeczywistej obecności. Bóg po prostu uznaje Hostię za Ciało Chrystusa. Jak chciałbyś z tym polemizować?

Michael Dummett    

Problem transsubstancjacji w czterech zdaniach i pięciu rozwiązaniach     Pobierz plik

Elegancka analiza rozwiązań metafizycznego problemu Eucharystii. Doskonały komentarz do teorii Dummetta, ale także ciekawa propozycja rozwiązania pojawiających się na jej gruncie trudności.

Błażej Skrzypulec    

Tajemnicza substancja. John Henry Newman i transsubstancjacja     Pobierz plik

Erudycyjny esej o pewnej uwadze kardynała Newmana o transsubstancjacji. Można się było spodziewać związków Newmana z brytyjskim empiryzmem, ale kto by pomyślał o wątku neoplatońskim?

Marcin Suskiewicz    

Papież jako totalne dzieło sztuki. Jan Paweł II i socrealizm liturgiczny     Pobierz plik

Prowokacyjne użycie teorii socrealizmu Borisa Groysa do analizy religijnych utworów Pendereckiego, Kilara i Góreckiego. Kisiel mawiał, że był to „liturgiczny socrealizm”. Miał rację, i to o wiele bardziej, niż sądził.

Adam Leszkiewicz    

Obecność czy przezroczystość? Z prof. Januszem Krupińskim rozmawia Małgorzata Gadomska     Pobierz plik

Arcyciekawa rozmowa o sztuce i sakramentach z wykładowcą krakowskiej ASP. Uobecnienie w obu tych sferach nie może być przezroczystością. Dążenie do wyeliminowania pośrednictwa to jawny bądź zakamuflowany ikonoklazm.

Małgorzata Gadomska     Janusz Krupiński    

Boże Ciało w kamieniu. Metafizyka tympanonu w Wysocicach     Pobierz plik

Ręka w górę, kto był kiedyś w Wysocicach! No właśnie. A tam akurat znajduje się zagadkowy tympanon z delfinami, który streszcza średniowieczne spory o Eucharystię. 

Juliusz Gałkowski    

Optymizm stworzenia, odwaga Wcielenia. Komentarz do książki ks. Andrzeja Draguły     Pobierz plik

Wnikliwa analiza książki ks. Andrzeja Draguły, który niebezpiecznie zbliża się do ikonoklazmu i na dodatek krytykuje okładki „Pressji”. Przy okazji Marcin Suskiewicz jasno formułuje główne idee naszego pisma.

Marcin Suskiewicz    

Sor Juanę ustanawiam     Pobierz plik

Esej o pewnej siedemnastowiecznej meksykańskiej zakonnicy-skandalistce, która napisała narcystyczną sztukę o Chrystusie.

Marta Kwaśnicka    

Romantyzm jest naszym programem cywilizacyjnym. Rozmowa z profesorem Andrzejem Waśką     Pobierz plik

Rozmowa o pierwszym i piątym wieszczu, czyli o Mickiewiczu i Rymkiewiczu. W kolejnej tece Adrian Sinkowski będzie rozmawiał z Maciejem Urbanowskim.

Andrzej Waśko     Michał Koryciński     Piotr Kowalczyk    

Eucharystia to najwspanialsze performance. Rozmowa ze Zbigniewem Warpechowskim     Pobierz plik

Zimą wyprawiliśmy się do Sandomierza porozmawiać z jednym z twórców performance artu, nestorem polskiej sztuki współczesnej, żywą krakowską legendą, malarzem, poetą, rzeźbiarzem i myślicielem, twórcą używanego przez nas pojęcia awangardowego konserwatyzmu.

Paweł Rojek     Adam Leszkiewicz     Jakub Moroz     Zbigniew Warpechowski    

Konserwatyzm awangardowy     Pobierz plik

Programowy tekst podarowany nam przez autora. Próbujemy namówić go do stałej współpracy.

Zbigniew Warpechowski    

Józef Maria Hoene-Wroński     Pobierz plik

Druga część niepublikowanej książki Wielcy Polacy w kulturze światowej intelektualnego patrona „Pressji”. Hoene-Wroński był pierwszym polskim mesjanistą, genialnym matematykiem i najpewniej wielkim filozofem.

Jerzy Braun    

Ekonomia, wzajemność i Trójca Święta. W obronie ekonomii trynitarnej     Pobierz plik

Szczegółowe wyjaśnienie, o co chodziło Marcinowi Kędzierskiemu (2012), gdy pisał o wzajemności negatywnej i obrazie Trójcy Świętej w życiu gospodarczym.

Paweł Rojek    

Bóg jest rodziną. Dystrybucjonizm a ekonomia trynitarna     Pobierz plik

Przychylny komentarz do Ekonomii trynitarnej znawcy myśli G.K. Chestertona i redaktora portalu www.dystrybucjonizm.pl.

Paweł Kaliniecki    

Ekonomia obywatelska w praktyce. Votum separatum od Wolfganga Grassla     Pobierz plik

Wątpliwości wobec tekstu Wolfganga Grassla (2012) opublikowanego w Ekonomii trynitarnej. Odróżniajmy dobroczynność i rynek oraz państwo pisane wielką i małą literą.

Marek Przychodzeń    

Czy rynek jest podmiotem? Uwagi do Ekonomii trynitarnej Marcina Kędzierskiego     Pobierz plik

Kilka uwag ze strony filozofa i przedsiębiorcy. Problemy rynku znikną, gdy będzie on naprawdę wolny.

Wiesław Żyznowski    

Ekonomia trynitarna. Często zadawane pytania     Pobierz plik

Zbiorcza odpowiedź najrozmaitszym krytykom. Czy wiecie, że zarzucano nam nawet, iż ekonomia trynitarna wspiera równouprawnienie związków homoseksualnych?

Krzysztof Mazur     Marcin Kędzierski     Paweł Rojek    

Prometeizm energetyczny. Między kawiarnią a politechniką     Pobierz plik

Podsumowanie i skierowanie na nowe tory trwającej w „Pressjach” od kilku lat kampanii na rzecz odnowienia prometeizmu.

Wojciech Jakóbik    

Poeci do piór! W sprawie poezji smoleńskiej     Pobierz plik

Głos w sprawie eseju Adama Leszkiewicza (2012) o poezji smoleńskiej.

Piotr Stankiewicz    

Londyn, Paryż i „sprawa Miłosza”. Glossa do emigracyjnych „Pressji”     Pobierz plik

Ciekawy komentarz do teki emigracyjnej. Opowieść o tym, jak stosunek do Miłosza podzielił środowiska emigracji londyńskiej i paryskiej.

Przemysław Piętak    

Kto stworzył „doktrynę Giedroycia”? Redaktor i jego ukraińskie alter ego     Pobierz plik

Glossa do artykułu Pawła Rojka (2012) o emigracyjnych ideach federacyjnych. Nie powinniśmy mówić o doktrynie Mieroszewskiego-Giedroycia, lecz Łysiaka-Rudnyckiego-Mieroszewskiego-Giedroycia.

Angelika Kowalik    

K. Szeremeta, Nowy dokument tekstowy     Pobierz plik

Adam Leszkiewicz    

I. Jazykowa, Oto czynię wszystko nowe     Pobierz plik

Paweł Rojek    

H. Belting, Obraz i kult     Pobierz plik

Jakub Moroz    

K. Koehler, Boży podżegacz     Pobierz plik

Jan Maciejewski    

M. Urbanowski (red.), Jest Bóg, żyje prawda     Pobierz plik

W tej antologii tekstów o Stanisławie Brzozowskim znalazły się artykuły Jerzego Brauna i Jana Maciejewskiego. Obaj związani są z naszą redakcją.

Eliza Kącka    

G. Lewicki, Nadchodzi nowy proletariat!     Pobierz plik

Kolejne omówienie książki naszego redaktora. Wcześniej Paweł Rojek (2013) opublikował jej recenzję w „Rzeczpospolitej”.

Maciej Malik    

R. Kostro, R. Kuraszkiewicz, M. Wysocki (red.), Wiesław Chrzanowski     Pobierz plik

Wojciech Baliński    

A. Wołek, Słabe państwo     Pobierz plik

Paweł Musiałek    

Ch. Meier, Powstanie polityczności u Greków     Pobierz plik

Juliusz Gałkowski    

A. Szczerski, Modernizacje     Pobierz plik

Jan Cieślak    

M. Pasiecznik, Rytuał superformuły     Pobierz plik

Leszek Wroński    

M. Pasiecznik, Rytuał superformuły     Pobierz plik

Leszek Wroński    

A.-M. Rizzuto, Narodziny żyjącego Boga     Pobierz plik

Jakub Przybyła    

„Christianitas” 2012, nr 50     Pobierz plik

Jan Maciejewski    

„Kontakt” 2013, nr 22     Pobierz plik

Karol Kleczka    

„Kronos” 2012, nr 4     Pobierz plik

Stanisław Ruczaj    

„Liberté” 2013, nr 13     Pobierz plik

Michał Rekowski    

„Literatura na Świecie” 2013, nr 3–4     Pobierz plik

Adam Leszkiewicz    

„Nowy Obywatel” 2012, nr 7     Pobierz plik

Marek Przychodzeń    

„Odra” 2013, nr 1     Pobierz plik

Adrian Sinkowski    

„Rzeczy Wspólne” 2013, nr 11     Pobierz plik

Wojciech Jakóbik    

„Znak” 2013, nr 2     Pobierz plik

Ziemowit Jóźwik    

Bibliografia Pressje 32-33     Pobierz plik

Redakcja    

Biografia Pressje 32-33     Pobierz plik

Redakcja    

Summary Pressje 32-33     Pobierz plik

Grzegorz Lewicki