Teka 53

Okładka Pressji

W latach 30. zaczyna dominować w Polsce koncepcja narodu etnicznego, która wyłączała mniejszości narodowe ze wspólnoty politycznej. Mimo wszystko tysiące młodych Żydów wbrew wszystkiemu nadal utożsamiało się z polskim państwem. Model Żyda – Polaka zasługuje dziś na opowiedzenie.

Pobierz całość nieodpłatnie tutaj. Od tego numeru nie prowadzimy sprzedaży drukowanych egzemplarzy.

Teka niedostępna

Spis treści:

PLIK EPUB     Pobierz plik

PLIK PDF     Pobierz plik

Pressja Redakcji

Piotr Kaszczyszyn

Niechciany Żyd w nowoczesnej Polsce

II RP wkroczyła na arenę dziejów jako kraj, który dopiero musiał wypracować własny model nowoczesności. Ostateczny wybór kształtu państwa narodowego przez sanacyjne elity oraz wymogi nowoczesnej gospodarki wyeliminowały Żydów z projektu nowoczesnej Polski.

Judeo-Polonia

Pomimo antysemickiego bagażu lat 30. i stopniowego wypychania Żydów poza obręb polskiej wspólnoty politycznej, to właśnie wówczas narodził się kulturowy fenomen Żyda-Polaka. Rozwój tej unikatowej tożsamości został jednak szybko przerwany przez okrutne prądy historii. Obowiązującą do wybuchu wojny – wprawdzie nie bez licznych nierówności – kategorię obywatelskiej przynależności do państwa, w brutalnych warunkach okupacji coraz wyraźniej wypierać zaczął model polskości rozumianej w ujęciu etnicznym.

Stracona szansa na polską żydowskość

Z Kamilem Kijkiem rozmawia Piotr Kaszczyszyn

Bartosz Wójcik

Pękająca wspólnota. Polacy i Żydzi w cieniu wojny

Polityka historyczna w cieniu Zagłady

Duma, odpowiedzialność, ofiara, wina, wina zbiorowa. W tym bloku wnikliwie analizujemy te pojęcia, zastanawiając się, czy należy je odnosić bardziej do narodu czy raczej do państwa. Spoiler: nie ma czegoś takiego jak wina zbiorowa.

Agnieszka Barszcz, Konstanty Pilawa

Polityka historyczna. Próba programu pozytywnego

Jacek Sokołowski

Osądzić narody. Ludobójstwo i wina zbiorowa

Błażej Skrzypulec

Przeprosiny mogą być skuteczne. Walka o kapitał moralny w polityce międzynarodowej

Teka Łuczewskiego

Na warsztat bierzemy opasłe tomiszcze Kapitał moralny. Polityki historyczne w późnej nowoczesności autorstwa Michała Łuczewskiego i za jego pośrednictwem analizujemy polskie problemy z prowadzeniem polityki historycznej. Wnioski nie są zbyt optymistyczne.

Musimy się nauczyć, jak uczynić naszą historię uniwersalnie zrozumiałą

Z Michałem Łuczewskim rozmawia Konstanty Pilawa

Błażej Skrzypulec

W Polsce polityka historyczna nie może się udać

Przekroczyć dziedzictwo Wyklętych

Polskie dzieje XX wieku wymagają igły i nitki, a nie zabawy w wycinanki. Historia niedokończonej polskiej nowoczesności – sięgającej od II RP, przez II wojnę światową i dziedzictwo Polskiego Państwa Podziemnego, aż po społeczne wymiary PRL – wciąż czeka na opowiedzenie.

Piotr Kaszczyszyn

Poszukiwania polifonicznej polskości

Bartosz Wójcik

Szarości powojennego podziemia

Piotr Kaszczyszyn

Brakująca opowieść o polskiej nowoczesności

Teka Matyi

Lektura książki Wyjście awaryjne. O zmianie wyobraźni politycznej była dla nas okazją do zastanowienia się, czy obecny system polityczny i istniejące mechanizmy społeczne pozwalają na realną reformę państwa. Przy okazji okazało się, że odżegnujący się od republikanizmu Rafał Matyja i tak ostatecznie jest republikaninem z krwi i kości.

Krzysztof Mazur

Nadzieja i beznadziejność państwowców

Konstanty Pilawa

Przyczajony republikanin, ukryty elitarysta

Szansy upatruję w kryzysie

Z Rafałem Matyją rozmawia Krzysztof Mazur

Trójmorze czy Mitteleuropa?

Na Niemców można psioczyć, Niemców można krytykować, ale na końcu i tak nie uciekniemy od polityczno-gospodarczego sojuszu na linii Warszawa – Berlin. Tłumaczymy powody, wskazujemy ograniczenia i przedstawiamy konkretne płaszczyzny tego geopolitycznego porozumienia.

Marcin Kędzierski

Bez Niemiec realnego Trójmorza nie będzie

Konstanty Pilawa

Niemiecka dominacja czy polski kompleks?

Jacek Sokołowski

Ani piastowska, ani jagiellońska. Sieciowa podmiotowość jest możliwa

Kwiecień ’43, Marzec ‘68

Obu rocznicom przyglądamy się pod niecodziennym kątem. Powstanie w Getcie to okazja do naszkicowania ideowej panoramy żydowskiego życia politycznego pod okupacją, a wydarzenia marcowe analizujemy jako wyraz pokoleniowej walki w ramach komunistycznych elit, która nadała Polsce Ludowej nowy kierunek rozwoju.

Bartosz Wójcik

Polityczne barwy żydowskiego oporu

Moczar dawał nadzieję, że tych „starych dziadów z KPP” w końcu się wyrzuci

Z Antonim Dudkiem rozmawia Piotr Juchowski Redakcja